7421 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na ‘kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı hukuksal süreçlere ilişkin düzenlemeler yapılması’ amacıyla 16/11/2022 tarihinde Geçici Madde 19 eklenmişti. Geçici Madde 19, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlara ödenecek olan tazminat bedellerinin maddede belirtilen bütçeyi aşması halinde taksitle ödenmesine müsaade etmektedir. Maddede ayrıca taksitle ödemelere uygulanacak faiz oranı ‘kanuni faiz’ olarak belirlenmişti.
Geçici Madde 19’un iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen 2024/4 E. 2024/129 K. sayılı ve 27/06/2024 tarihli karar ile incelenmiş ve karar 09/12/2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi, her ne kadar kamulaştırmasız el atmalar doğrudan bir kamulaştırma işlemi sayılmasalar da kamulaştırmasız el atmalar ile yapılan mülkiyet hakkına müdahalelerin de Anayasa’nın 35 ve 46’ncı maddelerindeki güvencelere tabi olduğunun altını çizmiştir.
Anayasa’nın 46/4’üncü maddesinde kamulaştırma alacakları için öngörülen ‘… taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır’ hükmünün kamulaştırmasız el atmalar için de uygulanması gerektiğine içtihat edilmiş, bu kapsamda Geçici Madde 19’da yer alan taksitli ödemelere kanuni faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme iptal edilmiştir.
Daha önce ne olmuştu?
Anayasa Mahkemesi daha önce vermiş olduğu 2022/83 E. 2023/69 K. sayılı ve 05/04/2023 tarihli kararı ile Kamulaştırma Kanunu’nun 10/9’uncu maddesinde yer alan “Kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılamaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren kanuni faiz işletilir” hükmünü, yüksek enflasyonist dönemlerde oluşan değer kayıplarının kanuni faiz ile giderilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle iptal etmişti. Anayasa Mahkemesinin karara gerekçe olarak gösterdiği Anayasa’ya aykırı hususlar bugüne kadar yapılan bir düzenleme ile halen giderilmemiştir. Mahkemelerin iptal kararı sonrasında henüz yerleşik bir içtihat geliştirdikleri de görülmemiştir.
Daha fazla bilgi ve destek için info@mapartners.com.tr adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.